Oszukańcze reklamy krążą po Facebooku. Polska chce miliardowej kary dla właścicieli platformy

Fałszywe inwestycje, spreparowane informacje i nagrania wykorzystujące twarze znanych osób od miesięcy pojawiają się na Facebooku i Instagramie. Teraz sprawa nabiera rozpędu. Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski wystąpił do Komisji Europejskiej o ukaranie Mety kwotą 250 mln euro, czyli ponad miliarda złotych. Powodem jest nieskuteczna walka z reklamami, przez które Polacy mogą tracić pieniądze.

Jeżeli korzystacie z Facebooka lub Instagrama, prawdopodobnie widzieliście już reklamy informujące o rzekomym zatrzymaniu znanej osoby, ujawnieniu przez nią „sekretnego sposobu na zarabianie” albo niezwykle opłacalnej inwestycji.

Część takich publikacji wykorzystuje skradzione zdjęcia, spreparowane nagłówki oraz nagrania stworzone przy użyciu sztucznej inteligencji. Znana osoba wygląda i brzmi wiarygodnie, choć w rzeczywistości nigdy nie wypowiedziała prezentowanych słów.

Po kliknięciu użytkownik może trafić na stronę zachęcającą do podania danych, zainstalowania aplikacji albo wpłacenia pieniędzy. W rzeczywistości za reklamą stoją oszuści.

Meta nie usunęła większości zgłoszonych reklam

Sprawą zajęło się CERT Polska, czyli działający w strukturach NASK zespół reagujący na incydenty związane z cyberbezpieczeństwem.

Podczas przeprowadzonego testu zgłoszono Mecie 122 reklamy zakwalifikowane jako oszustwa. Wynik okazał się bardzo niepokojący.

W 106 przypadkach, czyli przy 86,8 proc. zgłoszeń, Meta zdecydowała, że reklama nie zostanie usunięta. Z platform zniknęło jedynie 10 materiałów, natomiast w sześciu przypadkach nie udzielono odpowiedzi.

To właśnie te dane stały się jednym z najważniejszych argumentów Ministerstwa Cyfryzacji. Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski skierował do Komisji Europejskiej formalny wniosek o ukaranie właściciela Facebooka i Instagrama.

Po analizie materiałów, w tym tych otrzymanych od Meta, a także kolejnych doniesień medialnych o braku kontroli nad publikowanymi treściami, wysłałem właśnie do Komisji Europejskiej formalny wniosek o ukaranie platformy kwotą 250 mln euro

- poinformował Krzysztof Gawkowski.

Minister ocenił, że platformy cyfrowe muszą ponosić odpowiedzialność za swoje działania. Wezwał też Metę do wprowadzenia skuteczniejszych narzędzi pozwalających usuwać scam, fałszywe reklamy oraz promocje nielegalnych aplikacji.

Platformy cyfrowe muszą ponosić pełną odpowiedzialność za swoje działania i dlatego zawnioskowałem o nałożenie na Metę kary w wysokości miliarda złotych.

Po analizie materiałów, w tym tych otrzymanych od Meta, a także kolejnych doniesień medialnych o braku kontroli nad… pic.twitter.com/1zSZg8MGf4

— Krzysztof Gawkowski (@KGawkowski) August 27, 2026

Dlaczego w tej sprawie pojawia się Rafał Brzoska?

Jedną z osób najmocniej zaangażowanych w walkę z oszukańczymi reklamami jest Rafał Brzoska, założyciel i prezes InPostu. Oszuści wielokrotnie wykorzystywali wizerunek jego oraz jego żony, Omeny Mensah.

Na Facebooku i Instagramie pojawiały się sponsorowane materiały zawierające fałszywe informacje o zatrzymaniu, pobiciu lub śmierci. Inne reklamy sugerowały, że Brzoska zachęca do inwestowania pieniędzy albo ujawnia metodę pozwalającą szybko się wzbogacić.

W rzeczywistości przedsiębiorca nie miał z tymi ofertami nic wspólnego. Jego rozpoznawalność miała jedynie wzbudzić zaufanie użytkowników i skłonić ich do kliknięcia reklamy.

Brzoska i Omenaa Mensah wystąpili przeciwko Mecie na drogę sądową. W marcu 2026 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpatrując sprawę zabezpieczenia roszczeń, uznał, że rola platformy przy emisji reklam nie ogranicza się wyłącznie do biernego przechowywania cudzych treści.

Meta weryfikuje reklamy, decyduje o ich emisji, dobiera odbiorców za pomocą algorytmów i pobiera pieniądze za ich wyświetlanie. Z tego powodu nie może automatycznie przedstawiać się wyłącznie jako techniczny pośrednik.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że było to postanowienie dotyczące zabezpieczenia, a nie ostateczny wyrok kończący cały spór. Główne postępowanie dotyczące przeprosin i odpowiedzialności Mety nadal się toczy.

Brzoska chce zasady „150 procent”

W sierpniu Rafał Brzoska rozpoczął kolejną publiczną akcję dotyczącą oszukańczych reklam. Zaproponował wprowadzenie zasady określanej jako „150 procent”.

Zgodnie z tym pomysłem platforma, która zarobiła na wyświetlaniu oszukańczej reklamy, miałaby ponosić dotkliwą odpowiedzialność finansową. Przedsiębiorca uruchomił również petycję wzywającą do zaostrzenia przepisów.

Po ogłoszeniu przez Gawkowskiego wniosku o miliardową karę Brzoska poparł działania ministra. Podkreślił, że w przypadku przestępstw opartych na internetowym scamie nie można ustępować.

Jak na zarzuty odpowiada Meta?

Meta przekonuje, że sama jest zainteresowana usuwaniem oszukańczych reklam, ponieważ szkodzą one użytkownikom, uczciwym firmom oraz samej platformie.

Koncern poinformował, że od lipca do grudnia 2025 roku z własnej inicjatywy usunął ponad 12 mln oszukańczych treści na Facebooku oraz 9 mln na Instagramie. Od lipca 2025 do czerwca 2026 roku miało również zniknąć około 380 tys. materiałów pochodzących z Polski, które naruszały zasady dotyczące oszustw.

Firma zapowiada także rozszerzanie weryfikacji reklamodawców, szczególnie w najbardziej ryzykownych kategoriach, takich jak inwestycje finansowe.

Te wyjaśnienia nie przekonały Ministerstwa Cyfryzacji. Resort wskazuje, że mimo wielokrotnych zgłoszeń fałszywe materiały nadal są publikowane, a reakcje platformy pozostają nieskuteczne.

Czy Meta już dostała miliardową karę?

Nie. Krzysztof Gawkowski skierował do Komisji Europejskiej formalny wniosek o nałożenie na Metę kary w wysokości 250 mln euro. Komisja musi teraz przeanalizować przedstawione materiały i zdecydować, czy rozpocznie postępowanie oraz czy istnieją podstawy do ukarania koncernu.

Ministerstwo powołuje się przy tym na unijny Akt o usługach cyfrowych. Przepisy nakładają na największe platformy internetowe obowiązki związane z ocenianiem ryzyka, moderowaniem treści i ochroną użytkowników.

Znana twarz nie oznacza prawdziwej reklamy

Sprawa dotyczy bezpośrednio każdego użytkownika mediów społecznościowych. Reklama wyświetlona na Facebooku lub Instagramie nie musi być bezpieczna tylko dlatego, że jest sponsorowana i wykorzystuje wizerunek rozpoznawalnej osoby.

Szczególną ostrożność powinny wzbudzić obietnice szybkiego i pewnego zysku, informacje o rzekomym aresztowaniu celebryty, namawianie do natychmiastowej wpłaty oraz prośby o instalowanie nieznanych aplikacji.

Nie należy klikać podejrzanych odnośników, podawać danych karty, loginów do bankowości ani kodów autoryzacyjnych. Warto również sprawdzić, czy osoba widoczna w reklamie rzeczywiście opublikowała podobną informację na swoim oficjalnym profilu.

Wniosek o miliardową karę ma być sygnałem, że odpowiedzialność za oszukańcze reklamy nie powinna spadać wyłącznie na użytkowników i organy ścigające przestępców. Zdaniem polskiego rządu większą odpowiedzialność musi ponosić również platforma, która przyjmuje reklamę, kieruje ją do konkretnych odbiorców i zarabia na jej emisji.