Wspólny kredyt bez małżeństwa — odpowiedzialność, rozliczenia i droga sądowa

Odpowiedzialność wobec banku

Współkredytobiorcy odpowiadają wobec banku solidarnie. Oznacza to, że bank może żądać spłaty całości zobowiązania od każdego z nich z osobna, według własnego wyboru, niezależnie od tego, kto faktycznie korzysta z nieruchomości i kto dotąd regulował raty. Ustalenia poczynione między współkredytobiorcami — nawet zawarte na piśmie — nie wiążą banku, który nie jest ich stroną. Wyjście jednej osoby ze zobowiązania wymaga zgody banku i przeprowadzenia oceny zdolności kredytowej osoby pozostającej przy kredycie.

Rozliczenia między współkredytobiorcami

Osoba, która spłaciła więcej niż przypadająca na nią część zobowiązania, ma roszczenie regresowe wobec pozostałych. W braku odmiennej umowy przyjmuje się, że współdłużnicy odpowiadają między sobą w częściach równych, choć okoliczności konkretnej sprawy — na przykład to, kto faktycznie zamieszkuje nieruchomość i w jakich udziałach ją nabyto — mogą uzasadniać inny podział. Dochodzenie tych roszczeń następuje w odrębnym postępowaniu, a podstawą dowodową są potwierdzenia dokonanych wpłat. Warto je gromadzić od początku, ponieważ odtworzenie historii płatności po latach bywa trudne.

Kancelaria prowadzi sprawy frankowe również w konfiguracjach obejmujących kilku współkredytobiorców niepozostających w związku małżeńskim.

Powództwo przeciwko bankowi

Roszczenie o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy przysługuje tym, którzy je spełnili. Jeżeli raty regulowali wszyscy współkredytobiorcy, wszyscy są uprawnieni — w zakresie odpowiadającym własnym wpłatom. Rodzi to pytanie o konstrukcję pozwu, zwłaszcza gdy między stronami istnieje konflikt albo gdy jedna z nich nie jest zainteresowana postępowaniem. Żądanie ustalenia nieważności umowy dotyczy stosunku prawnego wspólnego dla wszystkich stron, co przemawia za wystąpieniem łącznym; roszczenie o zapłatę może natomiast zostać ukształtowane odrębnie dla każdej z osób. Sposób sformułowania pozwu wymaga przemyślenia przed jego złożeniem.

Gdy jeden ze współkredytobiorców nie chce działać

Sytuacja taka nie zamyka drogi sądowej, ale komplikuje postępowanie. Możliwe jest dochodzenie roszczenia o zapłatę w zakresie własnych wpłat, przy odpowiednim ukształtowaniu żądania dotyczącego nieważności umowy. Wymaga to jednak starannej analizy — konfiguracja procesowa zależy od tego, kto figuruje w umowie, kto dokonywał wpłat i z jakich środków, a także od aktualnej sytuacji faktycznej. Jest to jeden z tych przypadków, w których szablonowe rozwiązanie nie istnieje.

Sprzedaż nieruchomości i wyjście ze zobowiązania

Współkredytobiorca chcący uwolnić się od zobowiązania ma zasadniczo dwie drogi: doprowadzenie do przejęcia długu przez pozostałe osoby za zgodą banku albo sprzedaż nieruchomości i spłatę kredytu z uzyskanej ceny. Pierwsza wymaga, aby osoba pozostająca przy kredycie wykazała samodzielną zdolność kredytową, co przy zobowiązaniach walutowych bywa trudne. Warto pamiętać, że zbycie udziału w nieruchomości nie zwalnia z odpowiedzialności wobec banku — zobowiązanie kredytowe i własność nieruchomości to dwie odrębne kwestie.

Znaczenie uporządkowania sytuacji

Wspólny kredyt bywa zapomnianym zobowiązaniem, które ujawnia się dopiero przy staraniu o własny kredyt, gdy okazuje się, że zdolność kredytowa jest obciążona całością zobowiązania sprzed lat. Warto zatem uporządkować sytuację nie wtedy, gdy stanie się to pilne, lecz wcześniej — ustalając, jak wygląda saldo, kto dokonuje wpłat i czy sama umowa nie zawiera postanowień, które pozwalają zakwestionować jej ważność.

Kancelaria prowadzi także sprawy bankowe dotyczące unieważnienia kredytu w innych walutach. Jeżeli zaciągnąłeś kredyt wspólnie z inną osobą, skontaktuj się z kancelarią i umów bezpłatną analizę umowy.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.