1 listopada startuje nowy rok hydrologiczny 2027 - nie ma powodów do optymizmu

Jak co roku 1 listopada zaczyna się nowy rok hydrologiczny, tym razem 2027 i potrwa do 31 października 2027 r. Zaczyna się on 2 miesiące wcześniej niż tradycyjny kalendarzowy, z uwagi na zakończenie cyklu przyrodniczego, a rozpoczęcie kolejnego, co pozwala lepiej "policzyć" zasoby wody w środowisku. Jesteśmy przed 3-4 miesięcznym okresem gromadzenia wody w przyrodzie, a jednocześnie parowanie jest już minimalne.

Zakończony rok hydrologiczny ponownie charakteryzował się długotrwałą i głęboką niżówką hydrologiczną na wielu odcinkach rzek i na znacznym obszarze kraju niżówką hydrogeologiczną (obniżenie poziomu wód gruntowych poniżej określonych stanów ostrzegawczych).

Taka niekorzystna sytuacja hydrologiczna miała miejsce na znacznym obszarze Europy, o czym świadczą dominujące przepływy poniżej normy we wrześniu (mapa poniżej). Na poniższej mapie przepływ rzeczny poniżej normy oznaczono odcieniami czerwieni, a powyżej odcieniami koloru morskiego.

Pojawiające się stopniowo coraz liczniejsze opady tylko nieznacznie poprawiły sytuację hydrologiczną, a ta hydrogeologiczna nadal się pogarsza. Na większych rzekach dominuje stan wody niskiej (kolor czarny na mapie - IMGW-PIB), a na mniejszych ciekach średni (kolor niebieski). W normalnej sytuacji powinniśmy mieć wyraźną przewagę stanów wody średniej. 

Na poniższej mapie mamy zaznaczone obszary suszy hydrologicznej (ciemne pola oraz oznaczone czarnym kolorem rzeki - IMGW-PIB). Również Wisła praktycznie na całej długości (bez ujściowego odcinka) jest objęta suszą hydrologiczną. W stosunku do września powierzchnia objęta tego rodzaju suszą uległa nieznacznemu zmniejszeniu.  

Na wodowskazie w Toruniu (Wisła) od kilku miesięcy mamy stan wody niskiej, a nawet strefę wody dolnej niskiej. Został w tym roku pobity zeszłoroczny rekord minimalnego stanu wody (poniżej 75 cm), ale trzeba zaznaczyć, że przepływ nie był jeszcze rekordowy. Taka sytuacja, czyli rekordowo niski stan, bez rekordu minimalnego przepływu świadczy o zmianach morfologicznych dna rzeki na toruńskim odcinku Wisły. Dno poprzez erozję wgłębną ulega obniżeniu.

W ciągu ostatnich kilku dni stan wody nieco wzrósł, w okolice 100 cm, ale i tak pozostaje bardzo niski. Dla porównania stan alarmowy wynosi w Toruniu 650 cm. W najbliższych dniach na większe naturalne wzrosty stanu wody nie ma szans.

Na poniższej mapie zaznaczono obszary z niżówką hydrogeologiczną w lipcu i sierpniu oraz punkty pomiarowe spełniające jej kryteria (kolor czerwony). Kolorem żółtym zaznaczono punkty pomiarowe z zagrożeniem pojawienia się niżówki hydrogeologicznej. Obecnie ta sytuacja nie uległa poprawie. Pierwsze pomiary wód gruntowych w okolicach Torunia wskazują, że sytuacja hydrogeologiczna jest gorsza niż w zeszłym roku o tej samej porze. Pozostaje liczyć na wilgotną zimę... Źródło mapy: Państwowy Instytut Geologiczny - PIB